Иброҳим Ҳожиев

Лавозим: 
Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги O‘zLiDeP фракцияси аъзоси
Мавзу: 
Президент вакили тадбиркорлар манфаатлари ҳимоясининг кафолати бўлиши керак
Муносабат: 

2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясида хусусий мулк ҳуқуқини ҳимоя қилиш, кичик безнес ва хусусий тадбиркорлик ривожини рағбатлантиришга қаратилган институционал ислоҳотларни изчил давом эттиришга алоҳида эътибор қаратилган. Айни пайтда муҳокама қилинаётган “Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил тўғрисида”ги қонун лойиҳаси кейинги 5 йиллик тараққиёт дастуримизда белгиланган ана шу устувор вазифалар рўёбига хизмат қилади.

Таъкидлаш жоиз, бугунги кунда юртимизда тадбиркорлик субъектлари сони 210 мингдан ортди. Кичик бизнеснинг ялпи ички маҳсулотдаги улуши 56,9 фоиз, саноатда эса 45 фоизни ташкил этмоқда. Бугунги кунгача тадбиркорлик субъектларига қулай шарт-шароитлар яратишга қаратилган 1200 тадан ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, жумладан 160 тадан зиёд қонун, Президентимизнинг 200 тага яқин фармон ва қарорлари ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг қарийб 300 та қарори қабул қилинди. Бундан ташқари, Адлия вазирлиги, Бош прокуратура ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар тадбиркорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилмоқда. Шунингдек, айнан шу иш билан шуғулланадиган нодавлат нотижорат ташкилотларининг сони ҳам 2 мингга яқинлашиб қолди. Жумладан, Тадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати – Ўзбекистон Либерал-демократик партиясининг асосий вазифаси ҳам тадбиркорлар манфаатини ишончли ҳимоялашдан иборат. Партиямиз бу борада Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси, “Тадбиркор аёл” уюшмаси, Аудиторлар палатаси ва бошқа кўплаб фуқаролик жамияти институтлари билан ҳамкорликда фаолият кўрсатяпти.

Афсуски, Халқ қабулхоналари ва Президентимизнинг Виртуал қабулхонасига келиб тушган 40 мингга яқин мурожаат хусусий тадбиркорлик ва кичик бизнес ривожи йўлида ҳали ҳам тўсиқ ҳамда ғовлар кўплигини кўрсатмоқда.

Шу боис Президент ҳузурида Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил лавозими ташкил этилди.

Мазкур лавозимни ташкил этиш ташаббуси илгари сурилганидан кейин бу ғоя сиёсий партиялар фракциялари, депутатлар, тадбиркорлик уюшмалари томонидан қўллаб-қувватланди. Шу боис жойларда “Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил тўғрисида”ги қонун лойиҳаси қизғин муҳокама қилиняпти. Қувонарлиси, лойиҳаларнинг иккитаси партиямизнинг Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги фракцияси аъзолари П. Свешников ва З. Ханиязовлар томонидан тақдим этилган. Яна бир жиҳатга алоҳида эътибор қаратиш лозим. Қонун лойиҳасини ишлаб чиқишда 50 га яқин ҳалқаро ва хорижий мамлакатлар тажрибаси ўрганилди.

Таъкидлаш керак, тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил институти дунёнинг турли давлатларида турлича номланади ва уларнинг мақоми ҳам ҳар хил. Масалан, Россия ва Қозоғистонда ушбу институт Президент ҳузурида тузилган. Россияда – “Россия Федерациясида тадбиркорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил”, Қозоғистонда эса “Қозоғистон тадбиркорлари ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бўйича вакил”, деб юритилади.

АҚШда тадбиркорлар манфаатларини ҳимоя қилиш учун масъул бўлган ягона ва алоҳида институт мавжуд бўлмаса-да, АҚШнинг Кичик бизнес масалалари бўйича маъмурияти тизимида “Кичик бизнес масалалари бўйича Миллий омбудсман” лавозими бор. Бу тузилма мустақил Федерал агентлик ҳисобланади ҳамда 2 мингдан зиёд ходимга эга.

Бошқа давлатларда “Бизнес омбудсман”лар ҳукумат ҳузурида тузилган. Буюк Британияда – “Молиявий Омбудсман”, Канадада – “Инсон ҳуқуқлари ва солиқ тўловчилар ҳуқуқлари бўйича вакил”, Украина ва Грузияда – “Бизнес-Омбудсман” деб номланади. Францияда эса мазкур институт Иқтисодиёт ва бюджет вазирлиги ҳузурида тузилган бўлиб, “Иқтисодиёт ва бюджет вазирлиги Омбудсмани” деб аталади.

Биз қонун лойиҳасини тайёрлаётганда, шу йўналишда фаолият кўрсатаётган идораларнинг – “Бизнес Омбудсман”ларнинг фаолияти билан яқиндан танишдик. Яхши жиҳатларини қонун лойиҳасига киритишга ҳаракат қилдик. Бундан ташқари, тадбиркорлар билан юзма-юз мулоқотлар давомида айтилган таклиф-тавсиялардан фойдаланилди. Ишонч билан айтиш мумкинки, шу кунларда мазкур қонун лойиҳаси жойларда қизғин муҳокама этиляпти. Бу эса қонуннинг пишиқ ва пухта бўлишида ҳамда мамлакатимизда тадбиркорлик фаолиятини янада ривожлантиришда муҳим омил бўлиб хизмат қилади. 

O‘zLiDePнинг Facebook’даги расмий саҳифаси ва Telegram’даги каналига аъзо бўлиб, сўнгги янгиликлардан хабардор бўлинг!