Asosiy kontentga o‘tish
Dushanba 23-noyabr 2026-yil
Biz ijtimoiy tarmoqlarda:
Virtual qabulxona
0
Virtual qabulxona
Xayriya qiliş

Saylovlarga tayyorgarlikni 2020-yildayoq boşlaganmiz – Aktam Hayitov

27.08.2024
2143

Özbekiston Liberal-demokratik partiyasi raisi Aktam Hayitov saylovda ğalaba qozonişni maqsad qilmagan partiya faoliyatida keskin buriliş bölmasligini, şu sababli saylovlarga tayyorgarlik 2020 yildayoq boşlanganini ma’lum qildi.

Şuningdek, partiya ilk marotaba aralaş saylov tizimi asosida ötkaziladigan saylovlarda ham faol bölib, muvaffaqiyatli qatnaşişni reja qilgan. 2024 yil 27 oktabr kuni Özbekistonda Oliy Majlis Qonunçilik palatasi va mahalliy kengaşlar deputatlar saylovlari bölib ötadi. MSK saylov kompaniyasi 2024 yil 26 iyulidan boşlanişini e’lon qilgan. Kun.uz muxbiri Tadbirkorlar va işbilarmonlar harakati – Özbekiston Liberal-demokratik partiyasi Siyosiy Kengaşi Ijroiya qömitasi raisi Aktam Hayitov bilan partiyaning saylovoldi dasturi va rejalari haqida suhbatlaşdi.

– Assalomu alaykum, Aktam Ahmadoviç. Barçamiz şu kunlarda davlatimiz mustaqilligining 33 yilligini nişonlaş arafasida turibmiz. Suhbatimiz avvalida Sizga şunday savol bilan murojaat qilişni istar edim: xöş, mustaqillik bizga nima berdi?

– Vaalaykum assalom. Avvalo, imkoniyatdan foydalanib, yurtdoşlarimizni hammamiz uçun qadrli bölgan kun – mustaqilligimizning 33 yilligi bayrami bilan partiyamizning bir yarim milliondan ziyod a’zolari nomidan çin qalbimdan muborakbod etaman. Barçangizga mustahkam sihat-salomatlik, oilalaringizga baxtu saodat, fayzu baraka tilayman. Jonajon Vatanimiz nufuzi jahon maydonida yuksalaversin. Endi bevosita savolingizga qaytadigan bölsak, mustaqillik özligimizni, erkinligimizni, xalqçil va demokratik tamoyillarga asoslangan milliy davlatçiligimizni, erkin fuqarolik jamiyatini berdi. Iqtisodiyot, ilm-fan, ta’lim, madaniyat va boşqa sohalarda mislsiz muvaffaqiyatlar qölga kiritildi. Ayniqsa, 2017 yilga kelib barça sohalarda amalga oşirilayotgan özgarişlar şiddatli tus oldi. Eng asosiysi, inson va uning qadri yuksaldi. Barça islohotlar markazida inson qadrini uluğlaş qöyildi. “Inson-jamiyat-davlat” yondaşuvi Konstitutsiyamiz mazmun-mohiyatiga çuqur singdirildi. U hayotimizning boş qadriyatiga aylandi. Bundan yetti yil oldin dunyo hamjamiyati özi uçun Özbekistonni qaytadan kaşf etdi. Yuksak siyosiy iroda tufayli Özbekiston dunyoga, dunyo Özbekistonga oçildi. Ayniqsa, mintaqa davlatlari bilan özaro munosabatlardagi sovuqçiliklarga töla barham berildi. Dunyoda Yangi Özbekistonga nisbatan işonç ruhi va mamlakatimiz bilan hamkorlikka intiliş kuçaydi. Umuman olganda, mintaqaning yuragida joylaşgan mamlakat – Özbekiston özgardi, qöşnilar, qolaversa, dunyo hamjamiyati bilan oçiq siyosat yuritiş ustuvorlik kasb etdi. Aholi örtasida va davlat idoralarida tadbirkorlarga munosabat özgardi. Jamiyatda ularning obrösi va mavqei kun sayin ortib borayapti. Çunki mulk va mulkdorlar, xususiy sektor vakillarining huquq va manfaatlari qonun yöli bilan himoya qilinişi yanada takomillaşdi. Ana şulardan kelib çiqib, “xususiy mulk daxlsizligi”, “iqtisodiy faoliyat erkinligi” singari fundamental demokratik tuşunçalar va hayotiy könikmalar Yangi Özbekistonda real voqelikka aylandi. Prezidentimiz yaqinda Qoraqalpoğistonda bölib ötgan tadbirkorlar bilan muloqotda biznes ahlini Yangi Özbekistonning bunyodkorlari, deb atadi. Bunday yuksak işonç, samimiyat partiyamiz elektorati bölgan tadbirkor va işbilarmonlarni behad ilhomlantirib yubordi. Umuman olganda, mamlakatimizdagi ortga qaytmaydigan va muqarrar tus olgan bugungi xalqçil demokratik jarayonlar mustaqillik bergan eng katta ne’mat, desak mubolağa bölmaydi.

– Endi asosiy mavzuga ötsak. Oliy Majlis va mahalliy Kengaşlarga bölib ötişi kutilayotgan bu yilgi saylovga O‘zLiDeP tayyormi?

– Partiyamiz odatda bir saylov tugaşi bilan keyingisiga tayyorgarlik boşlaşni odat qilgan. Şuni alohida aytiş kerakki, saylovda ğalaba qozonişni maqsad qilmagan partiya faoliyatida keskin buriliş bölmaydi. Şu bois biz tayyorgarlikni 2020 yildayoq boşlagan edik, joriy yilga qadar qator ijobiy natijalarga erişişga ham ulgurdik. Beş yil avval partiyamiz a’zolari soni 745 ming nafar edi. Bugungi kunda esa 1 million 600 mingdan oşdi. Tabiiyki, a’zolar soni öz-özidan köpayib qolmaydi. Buning uçun partiya tomonidan ilgari surilayotgan taşabbuslar, turli loyihalar, umuman, har bir iş xalq manfaati uçun xizmat qilişi kerak. Ğoyalardagi ezgulikni odamlar e’tirof etişi, uning amalga oşişiga işonişi lozim. O‘zLiDeP tarafdorlari sezilarli ravişda oşdimi, demak, qilgan işlarimiz ozmi-köpmi xalqqa manzur bölgan. Bu yilgi saylovlar yangiça konstitutsiyaviy-huquqiy muhitda, parlament va mahalliy Kengaşlar vakolatlari kengaytirilgan hamda kuçaytirilgan şaroitda ötkazilmoqda. Heç kimga sir emaski, zamonaviy partiya zamonaviy menejment usullarisiz siyosiy raqobat maydonida muvaffaqiyatga erişa olmaydi. Şu ma’noda, partiya tarkibiy tuzilişini ham bugungi islohotlar şiddatiga, bölajak saylovga mos tarzda qayta körib çiqqanimiz ham bejiz emas. Saylovga daxldor taşkiliy-ma’muriy, huquqiy va boşqa vazifalarni amalga oşiriş uçun tegişli komissiyalar, işçi guruhlar tuzildi. Ular ayni paytda qizğin faoliyat olib bormoqda. Şu kunlarda saylovda iştirok etiş uçun saylovçilar imzolarini töplaş jarayonini yakuniga yetkazdik. Barça hududlarda, şuningdek, aholi gavjum joylarda imzo yiğiş punktlari faoliyati taşkil etildi. Natijada juda tez fursatda faollarimiz tomonidan 42 mingga yaqin imzo yiğildi va Markaziy saylov komissiyasiga topşirildi. 21 avgust kuni partiyamizning saylovda iştirok etişiga ijozat berildi. O‘zLiDePning keyingi qadami, birinçi navbatda, saylovoldi dasturimizni elektoratimizni faol iştirokida puxta şakllantirişdan iborat böladi. Unda belgilangan maqsad va ğoyalarni saylovçilarga ta’sirçan usullar orqali yetkaziş, tarğibot tadbirlarini samarali yölga qöyişga alohida e’tibor qaratamiz. Ikkinçidan, 15 mingdan ortiq boşlanğiç partiya taşkilotlarining umumiy yiğilişlari, tuman, şahar, viloyat konferensiyalarini kötarinki ruhda taşkil etilib, ularda mahalliy Kengaş deputatligiga nomzodlarimiz tanlanib, tasdiqlab olinadi. Uçinçidan, O‘zLiDePning eng yuqori organi bölgan partiya Kongressini ötkaziş zimmamizdagi eng mas’uliyatli vazifadir. Mas’uliyatli deganimning boisi aynan şu katta tadbirda partiyamizdan Qonunçilik palatasiga körsatiladigan deputatlikka nomzodlar e’lon qilinadi. Kongressda, şuningdek, delegatlarimiz iştirokida Saylovoldi dasturimizni muhokamaga qöyib, tasdiqlab olamiz. Umuman olganda, bu jarayonlarga jamoamiz bilan puxta tayyorgarlik körayapmiz.

– Yangilangan Konstitutsiya mazmun-mohiyati va uning bugungi hayotimizda tutgan beqiyos örni hamda ahamiyati xususida oldingi intervyularingizda ham öz mulohazalaringizni bildirgansiz. Şuning uçun suhbatimizni yangi saylov tizimi mavzusida davom ettirsak.

– Joriy yili mamlakatimiz parlamentiga saylovlar ilk marotaba aralaş saylov tizimi asosida ötkazilişi közda tutilgan. Jahon tajribasi ham şundan dalolat beradiki, aralaş saylov tizimida muvaffaqiyatga erişiş uçun partiya moslaşuvçan, köp qirrali va strategik yondoşuvni qöllaşi kerak. Bu tizim partiyadan har jabhada faol bölmoqni talab qiladi va uning siyosiy mahoratini sinovdan ötkazadi. Avvalo şuni aytiş kerakki, aralaş saylov tizimida fikrlar, hayotiy ğoya va dasturlar örtasida raqobat kuçayadi. Şunday ekan, birinçi navbatda işlab çiqayotgan dasturlarimiz, turli loyihalarimizda yanada hayotiy ğoyalar aks etişiga urğu berişimiz kerak. Ya’ni aholi uçun tuşunarli va dolzarb bölgan dasturlar yaratişga e’tibor qaratişimiz zarur. Ikkinçidan, partiya imidjini oşiriş böyiça qilayotgan işlarimizni mutlaqo yangi bosqiçga olib çiqişimiz lozim. Hozirning özida xalqaro tajribani örganib, jiddiy, noan’anaviy usullardan foydalanişni boşladik. Uçinçidan, partiyaning media-axborot sohasidagi faoliyatini yanada takomillaştirişimiz lozim. Zero, bizning ğoyalarimiz aynan şu tizim orqali xalqqa yetib boradi. Şuning uçun media hamjamiyati bilan işlaşga professional darajada yondoşamiz. Törtinçidan, partiya nomzodlarining sifati, öz dasturlarini aniq bayon eta olişi, ularning aholi örtasidagi obrösi ham muhim hisoblanadi. O‘zLiDeP uşbu masalaga jiddiy e’tibor qaratadi. Yuqoridagilarning barçasi bugungi vaziyatni töla his qilgan holda saylovlarda partiyamizning faol iştirokini ta’minlaşning öziga xos yölidir.

– Ötgan yillar davomida O‘zLiDeP mamlakatimiz siyosiy-ijtimoiy hayotida qanday muhim taşabbus va islohotlarni ilgari surdi? Ularning natijalari real hayotda qanday aks etmoqda?

– Ortda qolgan 5 yillik faoliyatimizni sarhisob qilganda muvaffaqiyatlarni raqobatçilar ham inkor etişi muşkul. Jumladan, ötgan saylovoldi dasturimiz 5 ta yönalişni qamrab olgan va unda 233 ta band öz aksini topgan edi. Tahlillarga köra, beş yil davomida şundan 220 ta band ijrosi töliq bajarildi. 13 ta band esa davomiy bölib, ularning kelgusi yillarda ham bajarilişi rejalaştirilgan. Partiyaning saylovoldi dasturidagi maqsad va ğoyalar 15 ta yangi qonun, 17 ta qonunga tegişli özgartiriş va qöşimçalar kiritiş orqali, Özbekiston Respublikasi Prezidentining 73 ta farmoni va 107 ta qarorida hamda Vazirlar Mahkamasining 43 ta qarorida öz aksini topdi. O‘zLiDePning eng muhim natijalaridan biri 2023 yil 30 aprel kuni yangi tahrirda qabul qilingan Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining taşabbuskori sifatida siyosiy maydonga çiqqanidir. Konstitutsiyadagi yangi normalar “inson – jamiyat – davlat” konsepsiyasiga qat’iy amal qilingan holda tayyorlandi. Yangi tahrirdagi Konstitutsiya böyiça keng jamoatçilik va aholining fikr va takliflarini örganiş jarayonida partiyamiz xalq bilan hamnafas böldi. Ularning öy-fikrlari, dardiga oşno böldi. Partiyamiz tadbirkorlar huquqlari va manfaatlarini himoya qiliş maqsadida ham qator sa’y-harakatlarni amalga oşirdi. Şularning eng muhimi, barça tadbirkorlarga “yaxşi taniş” bölgan Soliq kodeksining 2271-moddasi bilan boğliq. Aytişim kerakki, Soliq kodeksining mazkur moddasida belgilangan moliyaviy jarima miqdori tadbirkorlarimiz hafsalasini pir qilgan edi. Jarimaning haddan taşqari yuqori ekanligi ularning e’tirozlariga sabab bölgandi. Şundan söng partiya taşabbusi bilan mazkur modda qayta körib çiqildi. Tadbirkorlar bilan ötkazilgan muhokamalardan söng Soliq kodeksining uşbu moddasida közda tutilgan jarima miqdori hisobot çoragida olingan sof tuşumning 100 foizidan 2 foizga tuşirildi. Partiya özining birgina ana şu taşabbusi bilan bankrotlik yoqasiga kelib qolgan ön minglab tadbirkorlarning joniga oro kirdi.

– Bir vaqtning özida siz Oliy Majlis Qonunçilik palatasidagi O‘zLiDeP fraksiyasi rahbarisiz. Ayting-çi, fraksiyaning 5 yillik faoliyatidan qoniqdingizmi? Şu vaqt içida fraksiya a’zolari tomonidan qanday qonunçilik taşabbuslari ilgari surildi?

– Ötgan davr mobaynida partiya deputatlarining bevosita taşabbusi bilan elektoratimiz manfaati aks etgan 17 ta hamda boşqa fraksiya a’zolari bilan hamkorlikda 24 ta qonun loyihasi ustida iş olib borilgani holda ularning qabul qilinişiga erişildi. Masalan, dehqon xöjaliklarini davlat tomonidan qöllab-quvvatlaş sohasidagi munosabatlarni tartibga solişga qaratilgan “Dehqon xöjaligi töğrisida”gi, davlat hokimiyati organlari va NNTlarning şaxsiy tomorqa xöjaliklari sohasidagi vazifalari va iştirokini oçib berişga qaratilgan “Tomorqa xöjaligi töğrisida”gi, şuningdek, mulk huquqi daxlsizligini ta’minlaşga xizmat qiluvçi qator qonunlar şular jumlasidandir. Şuningdek, partiya avvalgi saylovoldi dasturida Tadbirkorlik kodeksi işlab çiqişni belgilangan edi. Xabaringiz bor, joriy yilning 6 avgust kuni Oliy Majlis Qonunçilik palatasi deputatlari tomonidan “Özbekiston Respublikasining Tadbirkorlik kodeksini tasdiqlaş töğrisida”gi Qonun qabul qilindi va Senat tomonidan ma’qullandi. Bundan taşqari, ötgan davrda fraksiyamiz tomonidan 29 marotaba Parlament nazorati, 12 marotaba “Hukumat soati”, 6 marta “Parlament eşituvi” ötkazilgani barobarida 11 marta tegişli vazirlik va idoralarga “Parlament sörovi”, 730 ta deputatlik sörovlari yuborilgan. Masalan, Boş prokuraturaga Toşkent viloyati Yangiyöl tumanida mahalliy davlat hokimiyati mas’ullari tomonidan ötkazilayotgan tadbirkorlik sub’yektlari, jumladan, kafe va oşxonalar faoliyatini ommaviy reyd tekşiruvlariga huquqiy baho beriş, Vazirlar Mahkamasiga uylarning yertölasida faoliyat olib borayotgan savdo va xizmat körsatiş şoxobçalari uçun belgilangan çeklovlarni bekor qiliş yuzasidan yuborilgan deputatlik sörovlari ijobiy yeçim topganini keltiriş mumkin.

– Partiya elektoratini taşvişga solayotgan turli adolatsizliklar uçrab turadi. Bunday vaziyatlar qay usulda örganib boriladi va ularning manfaatlarini himoya qilişda partiya qanday yöl tutmoqda?

– Har qanday muammo qisqa fursatda ijtimoiy tarmoqlarda şov-şuvga aylanayotgan zamonda yaşayapmiz. Şundan kelib çiqqan holda biz ijtimoiy tarmoqlarni doimiy ravişda monitoring qilib boramiz, şu orqali murakkab vaziyatga tuşgan elektorat vakillariga kömak berişga harakat qilamiz. Qolaversa, partiyamizda aholi murojaatlari bilan işlaş böyiça alohida bölim faoliyat olib boradi. Xususan, tadbirkor, fermer va mulk egalariga nisbatan mansabdor şaxslar tomonidan qilinayotgan nohaqliklarni bilsak, unga tezkorlikda munosabat bildiramiz. Misol uçun ötgan oyda Toşkent şahar hokimligining Renovatsiya dasturi böyiça qarori köp e’tirozlarga sabab böldi. Biz bu borada birinçilardan bölib öz munosabatimizni bildirdik. O‘zLiDeP renovatsiya dasturlari fuqarolar va tadbirkorlik sub’yektlariga tegişli bölgan yakka tartibdagi turar joylar hamda noturar joylar daxlsizligiga rahna solmasligi şart, deb hisoblaydi. Partiyamiz bu borada şoşma-şoşarlikka yöl qöymasdan tegişli qonun qabul qilingandan söng amaliy işlar qiliş kerakligini qat’iy ta’kidlagan. Partiya özining yangi Saylovoldi dasturiga renovatsiya töğrisida işlab çiqilayotgan qonunda uy-joy mulkdorlari, tadbirkorlarning mulk huquqi va qonuniy manfaatlari mutlaq kafolatlanişi böyiça muhim vazifalarni kiritgan. Qolaversa, ötgan yili jizzaxlik tadbirkor Qaşqadaryodan 60 tonna çigitni olib çiqişda ta’qiqqa uçraganida unga amaliy yordam körsatdik. Bu mavjud qonunçilikka mutlaqo zid harakatdir. Zero, partiyamiz tomonidan Konstitutsiyaviy islohotlar taşabbuskori sifatida asosiy qonunimizga “Özbekiston Respublikasi hududida iqtisodiy makon birligi, tovarlar, xizmatlar, mehnat resurslari va moliyaviy mablağlarning erkin harakatlanişi kafolatlanişi” böyiça tegişli norma kiritilgan. Boş prokuratura va viloyat hokimligiga yuborilgan tezkor deputatlik sörovlari natijasida tadbirkorning haq-huquqlari öz vaqtida tiklandi. Bunday misollarni yana köplab keltiriş mumkin.

– Partiyaning quyi tuzilmalari faoliyati qançalik yaxşi yölga qöyilgan bölsa uning ğoya va maqsadlari ham xalq orasiga şunçalik yaxşi singadi, şunday emasmi?

– Albatta, eng avvalo, quyi böğinlar faoliyati orqali bizning ğoya va loyihalarimiz xalq orasiga kirib boradi. Ötgan vaqt mobaynida xalq deputatlari mahalliy kengaşlaridagi deputatlik guruhlarimiz ham faol iş yuritdi. Ular tomonidan hududiy ijro organlari rahbarlariga yuborilgan 53 mingdan ziyod deputatlik sörovining 81 foizi ijobiy hal bölgan. Şuningdek, deputatlik guruhlari tomonidan ötkazilgan yiğilişlarda deyarli 10 ming marotaba hududiy ijro organlari rahbarlarining axborotlari tinglangan. Sirdaryo va Toşkent viloyatlarida iqtisodiyot tarmoqlari, ijtimoiy soha obektlari, köp kvartirali uy-joy fondini kuz-qiş mavsumida barqaror işlaşini ta’minlaş, Buxoro va Surxondaryo viloyatlarida oilaviy tadbirkorlikni rivojlantiriş, Jizzaxda aholini oziq-ovqat mahsulotlari bilan uzluksiz ta’minlaş, narx-navo barqarorligiga erişiş, Toşkent şahrida transport tizimini yaxşilaş, umuman olganda, barça hududlarda tegişli masalalar doirasida örganiş işlari olib borildi. Örganiş natijalari böyiça yuqorida qayd etilgan hududlarda tuman va şaharlar kesimida deputatlik guruhlarida eşituvlar, doimiy komissiyalar va kengaşlar sessiyalarida ta’sirçan va tanqidiy muhokamalar ötkazildi. Jamoatçilik nazorati tadbirlari davomida aniqlangan kamçiliklar bartaraf etilib, muammolarni hal etiş yuzasidan çoralar körildi.

– Partiyaning Yoşlar va Ayollar qanoti tomonidan ilgari surilgan taşabbuslar haqida ham qisqaça töxtalib ötsangiz.

– Bugungi kunda partiyamiz umumiy a’zolarining 46 foizi xotin-qizlar, 50 foizga yaqini yoşlardan iborat bölib, ayollar va yoşlar yönalişida bir qator loyihalar hayotga tatbiq etildi. Jumladan, “Işbilarmon ayol” körik-tanlovi doirasida 2 mingdan ortiq tadbirlarda 16 000 nafardan ziyod xotin-qizlar iştiroki qamrab olindi. Tanlov tarğiboti davomida 1000 dan ortiq yangi tadbirkor, fermer, hunarmand xotin-qizlar kaşf qilindi. “Bunyodkor ayollar” loyihasi doirasida 65 mingga yaqin xotin-qiz jalb etilib, 8 279 nafar xotin-qizga 68,4 mlrd söm kredit ajratilişi böyiça amaliy kömak körsatildi. Natijada 10 mingga yaqin yangi iş örinlari yaratildi. Yoşlar yönalişida birgina “Mening ğoyam” loyihasi doirasida öz startap va biznes ğoyasiga ega 2 000 dan ortiq yoşlarning tadbirkorlik sub’yektlari bilan uçraşuvlari taşkil etilib, 700 ga yaqin istiqbolli biznes ğoyalariga investitsiya kiritilgan. “Yoş innovatorlar va texnologlar” loyihasi haqida ham alohida töxtalib ötiş kerak. Çunki uşbu loyiha zamonaviy kasblar, texnologiyalar, dasturlaş, robota-texnika, sun’iy intellekt, kosmonavtika, yadro-fizika sohalariga qiziquvçi yoşlar auditoriyasini şakllantirişda muhim örin tutdi. Bu borada partiya yoşlar va ilmiy-tadqiqot institutlari, IT parklar örtasida muhim köprik vazifasini ötadi. Mazkur loyiha öz atrofiga jami 27 mingdan ziyod yoşlarni qamrab olgani bilan e’tiborga loyiqdir.

– Saylovga juda oz fursat qolmoqda. Ayting-çi, bu gal partiya öz oldiga qanday muhim vazifalarni qöymoqda?

– Avvalo şuni aytiş kerakki, biz Prezidentimiz Şavkat Mirziyoyev partiyaning XI s’yezdida e’lon qilgan Saylovoldi dasturi hamda «ÖZBeKISTON – 2030» Strategiyasini töliq amalga oşiriş mas’uliyatini zimmasiga olgan yetakçi siyosiy kuç sifatida parlament saylovlariga 5 maqsad – 500 vazifani öz içiga qamrab olgan mutlaqo yangi strategiya bilan qatnaşamiz. O‘zLiDeP siyosiy maydonda “markaz”, “öng markaz” pozitsiyada bölib, inson va uning qadrini yanada yuksaltiriş uçun bor kuç va imkoniyatlarni işga soladi. Biz “Erkin va farovon, qudratli Yangi Özbekistonni birgalikda quramiz!” şiori ostida barqaror iqtisodiy ösiş orqali har bir inson, oila va jamiyat farovonligiga erişişni asosiy maqsadlardan biri sifatida belgilaganmiz. Biz yalpi içki mahsulot hajmini 2030 yilga borib 160 milliard dollarga, aholi jon boşiga töğri keladigan daromadni esa 4 ming dollarga yetkaziş böyiça aniq çoralar körilişi böyiça iş olib boramiz. Bu maqsadga erişişni esa tadbirkorlikni jadal rivojlantirişsiz tasavvur qilib bölmaydi. Tadbirkorlar faoliyatiga har qanday noqonuniy usulda aralaşganlik uçun davlat organlari mansabdor şaxslarining javobgarligini kuçaytiriş, litsenziyalar sonini ikki baravarga qisqartiriş, 1000 ga yaqin byurokratik talablarni bekor qiliş, monopol faoliyatni çeklaş, eksportçi tadbirkorlar uçun kredit foiz stavkalarini kamaytiriş, fermer va dehqonlarga imtiyozli kreditlarni ajratiş, ularning qaytariş muddatlarini mavsumiylikdan kelib çiqqan holda belgilaş, kelgusi 5 yilda iqtisodiyotda nodavlat sektor uluşini 85 foizga yetkaziş kabi bir qator taşabbuslarni ilgari suramiz. Partiya kelgusi beş yillik yakunida yurtimizdagi kambağallik kölamini ikki karra kamaytirişga erişiş, aholini tadbirkorlikka jalb qilişning mahallabay dasturlarini işlab çiqiş, tadbirkorlik ommaviy tus olişiga erişiş hamda bu orqali işsizlikning past darajaga tuşişiga erişişga harakat qiladi. Şuningdek, ta’limning barça bosqiçlarida qamrov va sifat darajasini oşiriş, malakali tibbiy xizmat körsatiş, ijtimoiy himoya tizimini takomillaştiriş, oğir vaziyatga tuşib qolgan fuqarolar uçun kredit ta’tillari beriş, “Har bir oila öz uyiga ega bölsin” degan şior ostida 1 million xonadonli uy-joylar qurilişiga alohida e’tibor qaratamiz.

– Ortga nazar taşlasangiz partiya faoliyatida qaysi rejalaştirgan işlar amalga oşmadi?

– Ötgan 5 yillik faoliyatda juda katta siyosiy jarayonlarda bevosita qatnaşdik. Dasturimizda belgilangan köplab vazifalarni hayotga tatbiq etdik. Lekin ayrim muhim vazifalar ijrosiga keçikdik. Masalan, köpçilik yaxşi biladiki, beş yil oldin Tadbirkorlik kodeksi loyihasini işlab çiqişni maqsad qilgan edik. Lekin bu va’damiz oradan 5 yil ötib, ya’ni 2024 yilga kelibgina qonun körinişida qabul qilindi. Agar şuni tört yil oldin qila olganimizda bugun undagi vazifalar allaqaçon tadbirkorlarga kömak berayotgan bölardi. Şuningdek, saylovoldi dasturimizda ilgari surilgan Suv kodeksi, “Taşqi mehnat migratsiyasi töğrisida”gi qonun, Biznes-ombudsman bilan hamjihatlikda işlaydigan Investitsion ombudsman institutini taşkil etiş kabi taşabbuslarimizni töliq amalga oşira olmadik. Ularni yangi saylovoldi dasturiga kiritib, ijrosini albatta oxiriga yetkazamiz.

– Bugungi kunda partiya elektorati manfaatlarini himoya qilişda Hukumat tarkibiga kiruvçi qaysi vazirlik va idoralarning faoliyatini qoniqarsiz, deb baholaysiz?

– Biz hukumat idoralarining faoliyatini qoniqarsiz, deb hisoblamaymiz. Zero, ularning sa’y-harakatlari bilan yuqori iqtisodiy ösiş sur’atlari ta’minlanmoqda. Lekin elektorat manfaatidan kelib çiqib, ba’zi vazirlik va idoralarning ayrim qarorlari yuzasidan öz mulohazalarimni aytib ötmasam bölmaydi. Birinçidan, Soliq kodeksining 221-moddasiga köra, kassa çekini bermaganlik va terminal orqali tölovlarni qabul qilişni rad etganlik uçun 5 million söm miqdorida jarima belgilangan. Bunda tadbirkorning toifasi (mikro, kiçik, örta, yirik), sotib olingan mahsulotning qiymati, kunlik tovarooborot hajmi hisobga olinmagan. Masalan, çekka hududdagi kiçik savdo dökoniga ham, katta savdo tarmoğiga ham bir xilda jarima qöllanilmoqda. Soliq qömitasi tomonidan uşbu masala böyiça biron-bir taklif bildirilmadi. Yana bir masala. Soliq qömitasi raqamlaştiriş bahonasida biznesga ortiqça tösiq yaratgan taklifni muhokamalarsiz joriy qildi. Endi, heç narsa bölmaganidek “E-aktiv” dasturidan osongina voz keçildi. Ungaça qança tadbirkorlar qiynaldi. Nega Qömita taşabbusni çuqur öylamasdan ilgari suradi? Qömita notöğriligini tan olib, xulosa çiqarişi kerak. Ikkinçidan, qişloq xöjaligi sohasida erkin bozor munosabatlariga ötilgan bölsa-da, içki işlar organlari va mahalliy hokimliklar ular faoliyatiga aralaşişni töxtatmayotgani dilni biroz xira qiladi. Ayrim hollarda içki işlar organlari fermerlarga ortiqça hosilni yiğib oliş uçun texnikalardan foydalanişda ham tösqinlik qilayapti. Misol uçun, yaqinda Qaşqadaryo viloyatining Kökdala tumanida faoliyat olib boruvçi fermer xöjaligining ğalla maydoniga örim uçun tuşgan kombayn IIB xodimlari tomonidan noqonuniy ravişda olib ketilgan. Işonçimiz komilki, Içki işlar vazirligi bunday vaziyatlarni çuqur örganib, ularga huquqiy baho beradi. Uçinçidan, 2024 yil 1 iyundan tadbirkorlar tomonidan elektr energiyasi va tabiiy gazdan foydalaniş belgilangan limitdan ortiq bölganda tarifning 2 baravari miqdorida qöşimça tölov undiriladigan böldi. Avval uşbu tölov miqdori tarifning 1,15 baravari, tabiiy gazda esa 1,4 baravari miqdorida bölgan. Uşbu özgarişlar tadbirkorlarning haqli e’tirozlariga sabab bölgan. Quvonarlisi, bu masala davlatimiz rahbarining yaqinda tadbirkorlar bilan muloqotida öz yeçimini topdi. Mazkur uçraşuvda davlatimiz rahbari tadbirkorlik sub’yektlari uçun elektr va gaz iste’moli limitdan 20 foizgaça oşib ketsa ham bazaviy tarif saqlanib qolişini, agar iste’mol 20 foizdan ötib ketsa, oşgan qismiga tölov faqat 20 foiz qimmatlaşişini e’lon qildilar. Törtinçidan, Transport vazirligi, Avtomobil yöllari davlat qömitasi sohada köp özgarişlar qilişi zarur. Sohada raqobat yöqligi bois, xizmat körsatiş sifati past. Narxlar yuqori va yölovçilar uçun şaroitlar yetarli emas. Buni xorijiy turistlar va özimizni fuqarolar ham bir neça bor tanqid qilib çiqişdi. Yangi yöllar tezda ta’mirtalab bölib qolmoqda, tirbandliklar muammosi haligaça öz yeçimini topmagan.

– Qarşi bölmasangiz, endi suhbatimiz, qiziqarli bölişi uçun şaxsiy qiziqişlaringizga doir savollarga ötsak…

– Bemalol.

– Agar siyosatçi bölmaganingizda, qaysi sohani tanlagan bölar edingiz?

– Iqtisod fanlari nomzodiman. Modomiki, pedagoglik kasbi menga yaqinroq, tajribam va bilimimni yoşlarga yetkazişni foydali faoliyat, deb hisoblayman. Bir muddat oliy öquv yurtida öqituvçilik ham qilganman. Hozir ham, qaniydi, imkon topolsam, pedagoglik faoliyatim bilan şuğullansam deb qöyaman.

– Yurtdoşlarimizga özingiz eng yaxşi deb bilgan qaysi 3 ta kitobni öqişni tavsiya qilasiz?

– Avvalambor, Davlatimiz rahbarining mamlakatimizni 2030 yilgaça rivojlantiriş ğoyalari mujassam bölgan “Yangi Özbekiston taraqqiyoti strategiyasi” kitobini, qolaversa, “Temur tuzuklari”ni, Li Kuan Yuning “Uçinçi dunyodan birinçi dunyoga”, Genri Kissinjyerning “Diplomatiya”, Gevin Kennedining “Muzokara san’ati” kabi asarlarini öqişni tavsiya etaman.

– Sizga qarata aytilayotgan tanqidlarga munosabatingiz?

– Tanqid örinli bölsa heç qaçon ranjimaganman. Ba’zida xursand ham bölaman. Xalqimizda “Işlagan odam xato qiladi”, degan juda purma’no gap bor. Şunday ekan, kamtarona mehnatimiz yaxşimi-yomonmi kimningdir e’tiborini tortayotgan ekan, bundan faqat va faqat quvoniş kerak.

– Suhbatga vaqt ajratganingiz uçun taşakkur.

– Arzimaydi. Aslida könglimizdagini boşqalarga yetkazişga yordam berayotgan siz, jurnalistlarga katta rahmat!

Gulmira Husanova suhbatlaşdi

Saytni yangi dizayni yoqdimi?